De reis in het helen van trauma.
In de ingewikkelde dans van het leven, zijn de sporen van trauma vaak verweven in een complex doorlopend patroon. In de onderstroom worden wij onbewust beïnvloed door ditzelfde patroon en hebben deze sporen vaak een groot impact op ons mentale en emotionele welzijn.

Door te duiken in de diepte van je innerlijke wereld, ontmoet je veerkracht, zelfontdekking en zo ontrafelen we beetje bij beetje de knopen van onze traumas.
Met de inzichten die wij opdoen en praktische begeleiding navigeren wij het ingewikkelde pad naar emotioneel herstel.

De erkenning van trauma
Het woord trauma, uit het Grieks, betekend letterlijk ‘een wond’. Tegenwoordig wordt het woord trauma, vaker gebruikt dan ooit tevoren.
Iets waar ik persoonlijk heel blij mee ben, simpelweg omdat er over het onderwerp trauma steeds meer bekend wordt en mensen zoals jij en ik steeds meer leren over het onderwerp trauma.
Mensen met trauma’s, groot of klein, worden steeds meer erkent.
De mogelijkheden tot het helen van trauma’s zijn tegenwoordig veel makkelijker vindbaar en toegankelijk gemaakt voor iedereen. Helen is wat iedereen verdient. Trauma is geen taboe meer. Het mag gezegd worden, het mag gezien worden en alles wat hierbij komt kijken mag gevoeld worden. Hoe kan trauma anders verwerkt en geheeld worden als niet door deze eerste stappen?

Wat is trauma?
Dr. Gabor Mate, een van mijn favoriete specialisten op het gebied van trauma legt dit heel mooi uit in een zin.

‘Trauma is not what happens to you, it is what happens inside of you as a result of that what happened to you. 

Vertaald is trauma een, of meerdere ervaring(en) die het fundament in ons zijn onderuit haalt en ons gevoel van veiligheid wegneemt.
Het kan één plotselinge schokkende gebeurtenis betreffen of een langdurige blootstelling aan verontrustende omstandigheden betreffen. In beiden gevallen weergalmen de naschokken door onze geest en lichaam en laten vaak onuitwisbare sporen achter. Het begrijpen van trauma begint met het erkennen van de impact ervan op onze geest, lichaam en ziel.

Veel voorkomende reacties op trauma:
Er zijn tal van reacties op trauma, een blog is te klein deze allemaal te weergeven. In deze blog neem ik je mee met een paar, voor mij herkenbare en meest voorkomende en wellicht ook voor jou bekende reacties op trauma’s. 

1. Emotionele Caleidoscoop:
Stel je emoties eens voor als een caleidoscoop, de lens waardoor je je leven waarneemt. Gebroken en gekleurd door de kracht van trauma. Angst, woede, verdriet en verwarring mengen zich samen en creëren een spectrum van gevoelens die vaak moeilijk te navigeren zijn. Een allereerste stap in het proces is herkennen en erkennen van de warboel en natuurlijke reacties op de onnatuurlijke gebeurtenissen.

2. Afwijzing als beschermend schild:
Wanneer we geconfronteerd worden met traumas, is ontkenning vaak een van ons eerste verdedigingsmechanismes. Het is geen bewust vermijden, maar een onderbewust omgaansmechanisme. Een schild die de geest toelaat de pijn te verwerken in beheersbare doses. Ontkenning kan zich manifesteren als ongeloof, jezelf loskoppelen van je gevoel of een surrealistische afscheiding van de werkelijkheid.

3. Flashbacks de echo’s van het verleden:
Trauma’s laten een afdruk achter in ons geheugen, een onuitwisbaar litteken. Flashbacks vervoeren de individu terug naar de kern van de traumatische ervaring. Deze levendige, opdringerige herinneringen kunnen het dagelijks leven verstoren. Flashbacks gaan vaak gepaard met de emoties die hieraan gekoppeld zijn en maakt de herinnering van toen en het hier en nu moeilijk te onderscheiden van elkaar.

4. Angst en verhoogd alertheid:
Het gevolg van trauma maakt dat je vaak verkeerd in een staat van verhoogde alertheid, zoals een radar die voortdurend scant naar potentiële bedreigingen. Angst en een verhoogde prikkelbaarheid zijn slechts de uitingen aan de buitenkant die niets anders doen dan de onderliggende spanningen weerspiegelen. Het is net alsof het lichaam spreekt: “Ik moet alert blijven om veilig te blijven.”

5. Dissociatie: Een stille mechanisme
Wanneer we geconfronteerd worden met overweldigend trauma kan de geest dissociatie toepassen als een stilzwijgend mechanisme. Het is een overlevingsstrategie door het creëren van een afstand tussen het individu en het ondraaglijke. Je checkt dan letterlijk uit. Je lichaam is er wel, maar jij bent er geestelijk niet meer. Dit komt echter tegen een prijs, want hierdoor ben je niet meer in verbinding met jezelf, wat maakt dat ook de verbinding met anderen niet meer kan voelen.

6. Verdriet als gezel
Trauma draait in de essentie om verlies – of het nu gaat om het verlies van je gevoel van veiligheid, het verlies van de verbinding met jezelf, het verliezen van vertrouwen of het verlies van een gevoel van controle.
Je verliest iets. Verdriet wordt een constante handlanger op deze reis, een proces van rouw over wat was en een veranderde realiteit. Erkenning en navigatie van verdriet is een cruciale stap wanneer willen herstellen.

Hoe ga je om met trauma?
Het omgaan met trauma is een uitdagende en een diep persoonlijke reis.
De impact kan diepgaand zijn, of je nu een enkele verontrustende gebeurtenis of een reeks moeilijke omstandigheden hebt meegemaakt.
Naast moed en wilskracht is het van essentieel belang te erkennen dat helen van trauma een geleidelijk proces is wat heel veel geduld, compassie en vaak de steun van anderen vereist.

Een 7 stappenplan voor omgang met trauma

1. Je gevoelens herkennen en valideren:
De eerste stap in het omgaan met trauma is het erkennen en valideren van je gevoelens. Het is oké om een reeks emoties te voelen, waaronder woede, verdriet, angst en verwarring. Leer jezelf gevoelens zonder oordeel te ervaren en te doorvoelen. Gevoelens zijn reacties op je ervaringen.

2. Zoek professionele ondersteuning:
Ik ben van mening dat je reis begint met professionele ondersteuning. Zoek naar een vorm van professioneel hulp welke het meest bij jou past.
Tegenwoordig is het vinden van de juiste instantie, helaas niet zo makkelijk meer. Onderzoek, lees je in en zoek, met een beetje geluk vind je ergens je plek afgestemd op jouw behoefden. Therapie biedt vaak en vooral in het begin van je reis een veilige ruimte om je emoties te verkennen en inzichten te krijgen in je ervaringen.

3. Bouw een niet oordelend ondersteuningssysteem:
Deel je ervaringen met een kleine selectie niet oordelende vertrouwde mensen. Dit kunnen vrienden, familieleden en/of ondersteunende groepen zijn. Het opzetten van een ondersteuningssysteem kan je een gevoel van verbinding en begrip bieden. Omring jezelf met mensen die empathisch zijn en bereid zijn om zonder oordeel te luisteren.

4. Zorg goed voor jezelf:
Goed voor jezelf zorgen is cruciaal in het helingsproces.
Neem naast je helingsproces, ook de tijd om deel te nemen aan activiteiten die jou plezier en ontspanning brengen. Voorbeelden hiervan zijn bewegen zoals dans of fitness, mindfulness, creatieve bezigheden, of tijd in de natuur betekenen. Leer de zorg voor jezelf, je fysieke en emotionele welzijn als prioriteit te stellen.

5. Gezonde mechanisme:
Ontwikkel gezonde mechanismes ter vervanging van de schadelijke gewoonten die kunnen zijn ontstaan als gevolg van trauma. Goede vervangingen kunnen bijvoorbeeld zijn; Het beoefenen van mindfulness, een dagboek bij houden, ademwerk, lichaamsgericht werkt of mediteren.

6. Stel realistische doelen:
Stel bereikbare en realistische doelen voor jezelf. Vier alle kleine overwinningen, wees geduldig met jezelf en je genezingsproces.
Het breken van grotere doelen in kleinere stappen kan de reis meer beheersbaar maken.

7. Probeer holistische benaderingen:
Het omgaan met trauma is een unieke en individuele reis. Vergeet niet dat genezing tijd kost, en dat ondersteuning zoeken oké is.

Dr. Peter Levine psycholoog en auteur die bekend staat om zijn werk over Somatic Experiencing, een therapeutische benadering die trauma aanpakt door de aangeboren genezingsprocessen van het lichaam.
Hij legt de nadruk op het vrijgeven van gevangen traumatische energie en het herstellen van het natuurlijke ritme en evenwicht van het lichaam.
Ontdek holistische aanpakken zoals yoga, meditatie of kunsttherapie, die de traditionele therapeutische methoden kunnen aanvullen.
Deze combinaties kunnen helpen ons lichaam en geest te integreren in genezing.